de franse nederlanden, geschiedenis

L’Info. Histoire de Flandre (Lihf) zet zich in voor een open Vlaanderen

De verspreiding van een Vlaamse cultuur die de wereld omarmt: dat is de missie die de vereniging L’Info. Histoire de Flandre vanuit Bailleul wil volbrengen. ‘Ons sleutelwoord is informatie. We zetten ons in voor een Vlaanderen dat niet wordt opgesloten in een enge visie.’

Mijn gesprekspartners zijn naar eigen zeggen “als twee handen op één buik”, zo lachen ze wanneer ze zich voorstellen. Éric Vanneufville en François Hanscotte kennen elkaar door en door, en hoeven voor elkaar geen blad voor de mond te nemen. Ze schrijven ook boeken samen, zoals het recente Cassel, une histoire flamande, uitgegeven bij Yoran Embanner. Beiden houden ze van Vlaanderen, in die mate dat ze samen het Lihf: L’Info. Histoire de Flandre hebben opgericht. De vereniging ontstond tien jaar geleden toen Vanneufville, zich bewust van zijn vorderende leeftijd, een manier wilde vinden om zijn boekverzameling over de geschiedenis van Vlaanderen een toekomst te geven.

Van het een kwam het ander en Vanneufville kreeg van de stad Bailleul (Belle) een lokaal ter beschikking in de Pharaon De Winterstraat. Dat eerste onderkomen heeft de vereniging nu ingeruild voor een stek naast de mediatheek, op de hoek van de Ieperstraat en de Zwartezustersstraat. Het kleine pand is een van de meest geslaagde realisaties van de gereconstrueerde Vlaamse stad.

De boekencollectie van de vereniging is in de loop der jaren blijven groeien. Inmiddels bezit het Lihf vierduizend titels. Ze werden aangebracht door de leden – een dertigtal – of werden geschonken door particulieren en instellingen aan weerszijden van de grens. De werken kunnen ter plaatse worden geraadpleegd. Sommige zijn zeer zeldzaam zijn en een vijfde ervan is in het Nederlands.

Maar het Lihf, lid van de Fédération des Sociétés savantes du nord de la France, wil meer zijn dan een gespecialiseerde bibliotheek. Dat vertellen onder meer de muren die stilaan bedekt raken met affiches en schilderijen: het oude stadhuis van Cassel, een molen, een oude prentbriefkaart uit de omgeving van Hazebrouck. “Wij willen dat iemand die hier binnenkomt zonder boeken te raadplegen toch naar buiten gaat met een beeld van wat Vlaanderen is.”

De vereniging promoot de regio ook via een reeks tentoonstellingen. Die kunnen in eigen huis doorgaan of op andere locaties: nu eens in Izegem (de Belgische zusterstad van Bailleul), dan weer in het Café des Orgues in Herzeele, enzovoort. De thema’s zijn uiteenlopend: bier, het front van ’14-’18, Vlaanderen en water, Vlaamse architectuur… En verder zijn er lezingen door de belezen sprekers die mijn gesprekspartners zijn. De recentste was op 23 februari in Cassel. “Over Vlaanderen onder de aartshertogen Albert en Isabella”, zegt Éric Vanneufville.

Het Lihf heeft ook een website en vooral een Facebookpagina met meer dan twintigduizend volgers. François Hanscotte plaatst er dagelijks, behalve in het weekend, berichten over Vlaanderen. Tijdens de week van mijn bezoek was er onder meer een post over de bij Vlamingen welbekende paardensalami, een foto van de Sint-Martinuskerk van Winnezeele, een andere van een schildwacht in een loopgraaf bij het bos van Ploegsteert in januari 1917, een prentbriefkaart van Zuydcoote, een korte voorstelling van Steene, een foto van Gravelines in 1970… Kortom, je vindt er een eclectische verzameling van publicaties die alle getuigen van de wens om informatie te delen over Frans-Vlaanderen, Belgisch-Vlaanderen, Zeeuws-Vlaanderen en zelfs Artesisch Vlaanderen, “want wij willen niet restrictief zijn.”

Positief aan de Facebookpagina is ook dat er een breder publiek wordt bereikt, zowel qua leeftijd als geografisch. “Op Facebook worden we gevolgd door jongere mensen en mensen die niet meer in Vlaanderen wonen”, luidt het. Dat komt goed uit, want “openheid” is een credo dat voortdurend terugkeert bij mijn gesprekspartners. Voor hen komt die openheid concreet neer op het behartigen en promoten van hun streek: dit Vlaanderen dat de taalgrens overstijgt; dit Vlaanderen dat in de Middeleeuwen vorm kreeg en in contact stond met Henegouwen en met Saint-Omer; dit Vlaanderen dat altijd een verbindingsgang, een migratiegebied en een land van uitwisselingen is geweest.

Vlaanderen in ruime zin is het uitgangspunt voor de excursie die de vereniging elk jaar organiseert. In september 2025 ging het richting Fort Liefkenshoek en Fort Lillo, in het mondingsgebied van de Schelde.

Vanuit zijn zin voor openheid moedigt het Lihf de kennis van het Nederlands aan vóór de kennis van het Vlaamse “idioom”, maar zonder enig streven naar uitbreiding van de ene taal ten koste van de andere. “Wij zien erop toe dat alle onze toezichters Nederlands kennen. Voor ons komt het er vooral op aan om Vlaanderen te vrijwaren van een bekrompen imago. We willen het beeld herstellen van een regio die, zonder zijn Belgische tegenhanger en de internationale uitstraling ervan, simpelweg gereduceerd zou worden tot het arrondissement Hazebrouck in het noorden van Frankrijk. Bij deze inspanning willen we onze tijd niet verspillen met gekibbel over Ch’tis en Vlamingen. We willen gewoon een schakel zijn en informatie doorgeven aan wie meer wil weten over onze streek. Tegelijk blijven we alert voor kwade trouw. Er worden wel eens misleidende beweringen uitgedragen door mensen die zich in een soort waan bevinden en achterhoedegevechten leveren… Ons sleutelwoord is informatie.”

Daarbij hoort ook het herstellen van historische waarheden en het bestrijden van foutieve voorstellingen: Vlaanderen is niet het extreemrechts dat het Noorden wil veroveren… “Wie heeft het syndicalisme gesticht en legde zo de basis van het socialisme, in Lille, Roubaix en Tourcoing? Belgische Vlamingen! Wie heeft de Internationale geschreven?”, klinkt het. Het zijn allemaal thema’s die je kan aansnijden als je bij het Lihf in Bailleul binnenstapt. Ze zijn drie dagen per week geopend – op woensdag, donderdag en vrijdag – en staan je te woord in het Nederlands of in het Frans, met veel zin voor openheid.