geschiedenis

Historicus Herman Balthazar, erevoorzitter van Ons Erfdeel vzw, is gelauwerd met de Gulden Spoor voor Maatschappelijke Uitstraling

Herman Balthazar, eregouverneur van de Provincie Oost-Vlaanderen en erevoorzitter van Ons Erfdeel vzw, heeft in het stadhuis van Gent de Gulden Spoor voor Maatschappelijke Uitstraling gekregen. Met de prijs worden personen gelauwerd die een duurzaam en verbindend spoor trekken in de samenleving.

Op vrijdag 26 juni is de jaarlijkse campagne Vlaanderen Feest! plechtig in het Gentse stadhuis afgetrapt met de uitreiking van de Gulden Spoor voor Maatschappelijke Uitstraling. Die werd toegekend aan emeritus professor dr. Herman Balthazar, voor zijn uitzonderlijke bijdrage aan het maatschappelijk, academisch en cultureel leven in Vlaanderen en daarbuiten.

Tijdens de plechtigheid sprak An De Moor, voorzitter van vzw Vlaanderen Feest! en de Beweging Vlaanderen-Europa, de laudatio uit: “Herman Balthazar heeft zijn leven lang getoond dat geschiedenis geen afgesloten verleden is, maar een open gesprek met de toekomst. Hij verbindt waar anderen scheiden en nuanceert waar het debat verhardt. Met deze Gulden Spoor eren we niet alleen een eminente historicus, maar vooral een maatschappelijk denker die ons leert dat engagement pas betekenis krijgt wanneer het gepaard gaat met dialoog, kritische zin en verantwoordelijkheid.”

De prijs wordt jaarlijks toegekend door vzw Vlaanderen Feest! en de Beweging Vlaanderen-Europa aan persoonlijkheden die een duurzaam en verbindend spoor trekken in de samenleving. Met de keuze voor Herman Balthazar eert de organisatie een historicus, bestuurder en intellectueel die gedurende decennia bruggen heeft gebouwd tussen verleden en toekomst, tussen mensen en ideeën.

Met de keuze voor Herman Balthazar eert de organisatie een historicus, bestuurder en intellectueel die gedurende decennia bruggen heeft gebouwd tussen verleden en toekomst, tussen mensen en ideeën.

In zijn dankwoord sprak Balthazar lof uit voor de organisaties die de Vlaams-Nederlandse samenwerking versterken, maar toonde hij zich ook bezorgd om hun toekomst: “Goede instrumenten hebben goede en veel muzikanten nodig. Daar zijn vele organisaties en ontmoetingsplatformen voor ontstaan. In vele ervan heb ik als voorzitter of beheerder met geestdrift gezeten. De laatste jaren kijk ik echter met grote zorgen naar de afbraak of drooglegging van deze organisaties en ontmoetingsplatformen. Ik vrees dat ik mijn Gulden Spoor niet in de pronkkast zal mogen plaatsen. Er is strijd, verzet en overredingskracht nodig naar de Nederlandse en Vlaamse regeringen.”

Pacificatie

De ceremonie vond plaats in de Pacificatiezaal, een symbolische locatie waar in 1576 werd gezocht naar verzoening en samenwerking. Die historische betekenis vormde een passende achtergrond voor de erkenning van Balthazars levenslange inzet voor dialoog, nuance en maatschappelijk engagement. Als historicus, hoogleraar aan de UGent en gouverneur van Oost‑Vlaanderen (1985–2004) speelde Balthazar een sleutelrol in tal van maatschappelijke en culturele initiatieven. Zijn werk kenmerkt zich door een diep geloof in de verbindende kracht van geschiedenis en cultuur, en in het belang van een open, kritische en inclusieve Vlaamse identiteit.

In haar toespraak benadrukte De Moor de blijvende actualiteit van Balthazars werk in een tijd van polarisatie en vereenvoudiging. Ze prees zijn vermogen om complexe maatschappelijke kwesties te benaderen met intellectuele mildheid en historisch bewustzijn.

De Gulden Spoor verwijst naar de Guldensporenslag van 11 juli 1302 en symboliseert maatschappelijke emancipatie en burgerzin. Met deze onderscheiding wil de organisatie inspirerende figuren in de kijker zetten die, net als Herman Balthazar, bijdragen aan een open en verbonden samenleving.

‘Mijn ziel erkent het oude Gent’

Herman Balthazar was van 2003 tot 2019 voorzitter van Ons Erfdeel vzw. Op 14 mei 2019 gaf hij de fakkel door aan huidig voorzitter Jan Schinkelshoek, tijdens een feestelijk colloquium in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren: ‘Mijn ziel erkent het oude Gent’.

Daar namen enkele prominenten het woord. Luc Devoldere, toenmalig hoofdredacteur en afgevaardigd bestuurder van Ons Erfdeel vzw, sprak een dankwoord uit, gericht aan Herman Balthazar. Je vindt het hier terug.

Ook Herman Balthazar zelf hield een toespraak. Daarin formuleert hij een paar gedachten over de geschiedenis, zowel die van de Vlaams-Nederlandse samenwerking als die van zijn familie. Hij springt soepel door de eeuwen: van de West-Vlaamse katholieke particularist Albrecht Rodenbach naar de geuzensymboliek, van de Vereenigde Oostindische Compagnie naar de Tweede Wereldoorlog en van de Vlaamse Beweging naar het Gentse socialisme. Maar altijd is hij beducht voor de vele valkuilen van de geschiedenis.

Zijn slotwoord is hier te lezen.

Alle lezingen tijdens het colloquium vind je hier terug.

Proficiat, Herman! Onze dank is groot.

• herman balthazar