samenleving

Gent heeft er met het Huis van Oombergen een literair-culturele ontmoetingsplaats bij

Met een feest vol muziek, literatuur en taalplezier hebben de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (KANTL) en de lage landen de deuren geopend van het Huis van Oombergen in Gent. Zo toonden ze dat dit gerenoveerde historische pand een nieuwe toekomst heeft als open huis voor de Nederlandse taal en cultuur.

Het Huis van Oombergen is sinds 1892 de thuisbasis van de KANTL en doet sinds maart 2026 ook dienst als nieuwe werk- en ontmoetingsplek van de Vlaams-Nederlandse cultuurorganisatie de lage landen (Ons Erfdeel vzw). Beide instellingen willen dit fraaie pand in het hart van stad uitbouwen tot een bruisende literair-culturele hub voor iedereen.

Op donderdag 28 mei is dat alvast erg goed gelukt, met een feestelijke opening in twee delen, telkens voor volle zalen. ’s Namiddags luisterde het talrijk opgekomen publiek naar diverse toespraken, aan elkaar gepraat door dichter Lotte Dodion. De Ghanese Gentenaar Nana Osei Twum Barima zorgde voor muzikale omkadering: hij zong onder meer een gedicht van Constantijn Huygens in zijn moedertaal Twi, terwijl hij een zeventiende-eeuwse harpluit bespeelde.

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts zag in het Huis van Oombergen drie van zijn liefdes samenkomen: zijn beleidsdomein erfgoed, zijn studentenstad Gent en het Nederlands, dat hij als bindmiddel ziet in een diverser en meertaliger wordend Vlaanderen.

Max Valstar, plaatsvervangend chef-de-poste van de Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in België, roemde de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking, waarbij hij citeerde uit diverse publicaties van de lage landen.

“Hier wandel je geen museum binnen, dit is een levend huis”, zei Gents schepen van Cultuur Astrid De Bruycker over het Huis van Oombergen. Ze noemde het een plek waar je kan thuiskomen in taal, waar de drempel laag is en de nieuwsgierigheid hoog.

KANTL-voorzitter Lut Missinne verwees naar de hemelbol op het dak van het gebouw die ook te zien is in het nieuwe logo van het Huis van Oombergen. Dat wil niet het middelpunt van het heelal worden, maar wel een cultureel middelpunt in Gent zijn.

Gijsbrecht Ostyn, gedelegeerd bestuurder van Ons Erfdeel vzw, benadrukte tot slot van het officiële gedeelte de verbindende kracht van cultuur en het belang van samenwerking: “Wie investeert in cultuur, investeert niet alleen in kunst of erfgoed, maar ook in talent, gemeenschapsvorming en de verlichte waarden die onze democratie soepel houden.”

Ingezworen op de Dikke Van Dale

’s Avonds voegden KANTL en de lage landen de culturele daad bij het woord: ‘cereminimeester’ Lotte Dodion bezegelde het samenlevingscontract van beide organisaties met een eed op de Dikke Van Dale, waarna het feest losbarstte.

Spokenwordartieste Kübra Avci vatte wat onuitgesproken blijft in sierlijke woorden en auteur Joke van Leeuwen bracht een weergaloze Joke van Leeuwen. Hoogleraar taalkunde Freek Van de Velde vertelde hoe de mens zich aangepast heeft aan de taal en omgekeerd, en zijn collega Bert Oben werkte taalkundig verantwoord op de lachspieren. De Typotheek, een speels letter- en woordkabinet, zorgde voor taalplezier met wonderlijke woordenschat op wenskaartformaat. Frans Kalf, de nieuwe ‘chouchou’ van het Nederlandstalige lied, sloot af met liedjes over Luxemburgse hertogen en gedichten over de schoonheid van de uitdrukking ‘een gegeven moment’.

Met het Huis van Oombergen, dat op 28 mei officieel is heropend, heeft Gent er een toonaangevende culturele, talige en literaire ankerplaats bij. De KANTL en de lage landen hopen alle liefhebbers van taal, literatuur en cultuur daar nog veel ‘gegeven momenten’ te mogen schenken.

Dankzij de recente renovatie, gerealiseerd met steun van de Vlaamse overheid en erfpachthouder Triginta, is het Huis van Oombergen volledig uitgerust om deze rol op te nemen.

De KANTL en de lage landen zijn autonome instellingen met elk een eigen geschiedenis en missie die voortaan dit huis delen, verbonden door een gezamenlijke passie voor taal, literatuur en cultuur én de ambitie om die rijkdom met een breed publiek te delen.

• Huis van Oombergen
• KANTL