taal

Op 1 april is de vis gezwommen en haal je krulspijkers bij de doe-het-zelver

In Vlaanderen wordt een aprilgrap weleens ‘aprilvis’ genoemd. Hoe komt dat?

De traditie van 1 aprilgrappen bestaat al eeuwen. Ze komt in heel Europa en daarbuiten voor. Een anonieme Franse dichter maakte er al melding van in 1508, en de Brugse rederijker Eduard De Dene schreef erover in 1561. In Duitsland wordt de traditie aprilschicken genoemd, in Engeland en Amerika April Fool’s Day en in Frankrijk… poisson d’avril.

Zowel aprilvis als poisson d’avril geven aan dat er een link moet bestaan tussen vissen, grappen en 1 april. En inderdaad: ongemerkt een blad papier op de rug van je vriend(in) plakken met daarop een vis is classic 1 april.

De vis en de link met 1 april zouden we te danken hebben aan een prins die Lodewijk XIII in de zeventiende eeuw gevangenhield in een kasteel in Nancy. Zijn bewakers waren er zo gerust in dat ze zich niet al te moe maakten. Op een goede 1 aprildag amuseerden ze zich zo hard met de grappen die ze met elkaar uithaalden, dat ze niet merkten dat de vogel gevlogen was. Of beter: de vis gezwommen, want de prins sloop naar buiten en zwom de rivier bij het kasteel over. In Frankrijk worden op 1 april dan ook soms vissen van chocolade uitgedeeld.

Niet op de kaart, maar ook vermeldenswaard is het woord ‘verzenderkensdag’ voor 1 april zelf. Dat woord is vooral gangbaar in West- en Oost-Vlaanderen en heeft te maken met een andere klassieke aprilgrap: het wegsturen van mensen om iets op te halen dat niet bestaat, zoals aprilzaad, strijkpoeder of krulspijkers. De Duitse benaming aprilschicken (‘aprilsturen’, ‘aprilzenden’) verwijst naar dezelfde grap.